دي‌ 1380‏‎ شنبه‌ 8‏‎ -‎شماره‌
10‏‎ -‎اول‌‏‎ سال‌‏‎

تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎
نقد‏‎ در‏‎
تاريخ‌‏‎ ديناني‌روايتگر‏‎ ابراهيمي‌‏‎ غلامحسين‌‏‎ با‏‎
گفت‌وگو‏‎
اسلامي‌‏‎ فلسفه‌‏‎
عقل‌‏‎" مقاله‌ي‌‏‎ درباره‌ي‌‏‎ را‏‎ نظرش‌‏‎ تا‏‎ گرفتم‌‏‎
تماس‌‏‎ او‏‎ با‏‎ وقتي‌‏‎
شماره‌ي‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ حكيمي‌‏‎ محمدرضا‏‎
استاد‏‎ نوشته‌‏‎ "ديني‌‏‎ خودبنياد‏‎
در‏‎ كه‌‏‎ گفت‌‏‎ شوم‌ ، ‏‎
جويا‏‎ بود ، ‏‎ شده‌‏‎ منتشر‏‎ ماه‌‏‎ همشهري‌‏‎ قبلي‌‏‎
كه‌‏‎ پرسيد‏‎
من‌‏‎ از‏‎است‌‏‎ خوانده‌‏‎ را‏‎ مقاله‌‏‎ اول‌‏‎ روزهاي‌‏‎ همان‌‏‎

"اسلام‌‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ ماجراي‌‏‎" سوم‌‏‎ جلد‏‎ از‏‎
آخر‏‎ بخش‌‏‎ آيا‏‎
را‏‎ دارد‏‎ اختصاص‌‏‎ تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎ نقد‏‎ و‏‎
معرفي‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ ‎‏‏،‏‎
است‌‏‎ موضوع‌‏‎ همين‌‏‎ خاطر‏‎ به‌‏‎
اتفاقا‏‎:‎گفتم‌‏‎ نه‌؟‏‎ يا‏‎ خوانده‌ام‌‏‎
درباره‌‏‎ را‏‎ نظراتتان‌‏‎
دارم‌‏‎ قصد‏‎ و‏‎ گرفته‌ام‌‏‎ تماس‌‏‎ شما‏‎ با‏‎ كه‌‏‎
.كنم‌‏‎
منعكس‌‏‎ نشريه‌‏‎ در‏‎ گفت‌وگو ، ‏‎ يك‌‏‎ قالب‏‎ در‏‎ تفكيك‌ ، ‏‎ مكتب‏‎

ملاقات‌‏‎ را‏‎ يكديگر‏‎ سه‌شنبه‌‏‎ روز‏‎ صبح‌‏‎ شد‏‎ قرار‏‎ و‏‎ كرد‏‎
موافقت‌‏‎
و‏‎ گفت‌‏‎ حكيمي‌‏‎ محمدرضا‏‎ استاد‏‎ با‏‎ دوستي‌اش‌‏‎ از‏‎
هم‌‏‎ باز‏‎.‎كنيم‌‏‎
غباري‌‏‎ كوچكترين‌‏‎ زمانه‌‏‎ طوفان‌‏‎.‎است‌‏‎
داشته‌‏‎ او‏‎ با‏‎ كه‌‏‎ خاطراتي‌‏‎
آغاز‏‎ را‏‎ گو‏‎ و‏‎ گفت‌‏‎
خواستم‌‏‎ وقتي‌‏‎است‌‏‎ ننشانده‌‏‎ او‏‎ حافظه‌‏‎ بر‏‎
اين‌‏‎ تا‏‎
ببرم‌‏‎ پيش‌‏‎ گونه‌اي‌‏‎ به‌‏‎ را‏‎ بحث‌‏‎ كه‌‏‎ خواست‌‏‎ من‌‏‎ از‏‎
كنم‌‏‎
با‏‎ نزاع‌‏‎ قصد‏‎ او‏‎ كه‌‏‎ نكند‏‎ متبادر‏‎ مخاطبان‌‏‎ ذهن‌‏‎
به‌‏‎ را‏‎ نكته‌‏‎
نديدم‌‏‎.‎دارد‏‎ را‏‎ فاضلش‌‏‎ و‏‎ ارجمند‏‎ دوست‌‏‎
مخصوصا‏‎ و‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎
نامتعارف‌‏‎ لحني‌‏‎ با‏‎ يا‏‎ كند‏‎
پرخاش‌‏‎ و‏‎ تندي‌‏‎ بحث‌ ، ‏‎ از‏‎ جايي‌‏‎ در‏‎
و‏‎ خردورزي‌‏‎
ثمرات‌‏‎ از‏‎ نيز‏‎ تسامح‌‏‎ اين‌‏‎ شايد‏‎.‎بگويد‏‎ سخن‌‏‎
تمام‌‏‎
در‏‎ كه‌‏‎ بود‏‎ صميمانه‌‏‎ چنان‌‏‎ رفتارش‌‏‎.است‌‏‎ او‏‎ انديشورزي‌‏‎

ناميدنش‌‏‎ براي‌‏‎ "استاد‏‎" لفظ‏‎ از‏‎ نتوانستم‌‏‎ مصاحبه‌ ، ‏‎
مدت‌‏‎
از‏‎ بسياري‌‏‎ زعم‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌دانم‌‏‎ گرچه‌‏‎ ;كنم‌‏‎
استفاده‌‏‎
و‏‎ معرفي‌‏‎ در‏‎ استادي‌اش‌‏‎ انديشه‌شناسان‌ ، ‏‎ و‏‎
فلسفه‌پژوهان‌‏‎
اسلامي‌ ، ‏‎ فلسفه‌‏‎ حوزه‌ي‌‏‎ در‏‎ موجود‏‎
ماجراهاي‌‏‎ و‏‎ موضوعات‌‏‎ تحليل‌‏‎
معرفي‌‏‎ براي‌‏‎ شايد‏‎.است‌‏‎
بلامنازع‌‏‎ موارد‏‎ برخي‌‏‎ در‏‎ و‏‎ مسلم‌‏‎
و‏‎ تواضع‌ها‏‎ با‏‎ هم‌‏‎
چندان‌‏‎ زمانه‌ ، ‏‎ مرسوم‌‏‎ عادت‌‏‎ برخلاف‌‏‎ كه‌‏‎ كسي‌‏‎
اين‌‏‎
ذكر‏‎ نيست‌ ، ‏‎ مهر‏‎ سر‏‎ بر‏‎ رايج‌‏‎ و‏‎ مرسوم‌‏‎ شكسته‌نفسي‌هاي‌‏‎

از‏‎ يكي‌‏‎ درباره‌‏‎ او‏‎ كه‌‏‎ كتابي‌‏‎ هر‏‎ كه‌‏‎ كند‏‎ كفايت‌‏‎
نكته‌‏‎
نگاشته‌‏‎ فلسفي‌‏‎ جريانات‌‏‎ و‏‎ موضوعات‌‏‎ يا‏‎ و‏‎
متفكران‌‏‎ و‏‎ فيلسوفان‌‏‎
آن‌‏‎ در‏‎ موجود‏‎ كتاب‏‎ مستندترين‌‏‎ و‏‎
معتبرترين‌‏‎ مي‌توان‌‏‎ را‏‎ است‌‏‎
و‏‎ دانشجويان‌‏‎ به‌‏‎ را‏‎ آن‌‏‎
در‏‎ غور‏‎ و‏‎ سير‏‎ و‏‎ برشمرد‏‎ حوزه‌‏‎
همان‌‏‎ حاصل‌‏‎ مي‌آيد‏‎
پي‌‏‎ در‏‎ آنچه‌‏‎.كرد‏‎ توصيه‌‏‎ دانش‌پژوهان‌‏‎
.است‌‏‎ گفت‌وگو‏‎

رواياتي‌‏‎ و‏‎ مي‌پذيريم‌‏‎ را‏‎ عقل‌‏‎
شان‌‏‎ ما‏‎ مي‌گويند‏‎ تفكيكي‌ها‏‎
مي‌كنند‏‎ نقل‌‏‎ هم‌‏‎ را‏‎ است‌‏‎
عقل‌‏‎ مدح‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎
مطابق‌‏‎ خودشان‌‏‎ زعم‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎
مي‌پذيرند‏‎ را‏‎ عقلي‌‏‎ عمل‌‏‎ در‏‎ اما‏‎
خودشان‌‏‎ فهم‌‏‎ مطابق‌‏‎
من‌‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎ و‏‎ دين‌‏‎
است‌‏‎ دين‌‏‎ از‏‎
هوشمندزاده‌‏‎ پيمان‌‏‎:‎عكس‌ها‏‎
ابك‌‏‎ حميدرضا‏‎

در‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ ماجراي‌‏‎ شما ، ‏‎ جلدي‌‏‎ سه‌‏‎ مجموعه‌‏‎ از‏‎
بخش‌‏‎ آخرين‌‏‎ &
اختصاص‌‏‎ تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎ بررسي‌‏‎ و‏‎ نقد‏‎ و‏‎
معرفي‌‏‎ به‌‏‎ اسلام‌ ، ‏‎ جهان‌‏‎
با‏‎ تنافر‏‎ تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎
بنيادين‌‏‎ اصول‌‏‎ از‏‎ يكي‌‏‎.است‌‏‎ يافته‌‏‎
چه‌‏‎ با‏‎ مكتبي‌‏‎
چنين‌‏‎.‎است‌‏‎ يوناني‌‏‎ فلسفه‌‏‎ مخصوصا‏‎ و‏‎ فلسفه‌ ، ‏‎
مي‌گنجد؟‏‎
فلسفي‌‏‎ فكري‌‏‎ ماجراهاي‌‏‎ زمره‌‏‎ در‏‎ معيارهايي‌‏‎
در‏‎ كه‌‏‎
است‌‏‎ اسلام‌‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ ماجراي‌‏‎ من‌‏‎ كتاب‏‎ نام‌‏‎

آن‌‏‎ سوم‌‏‎ جلد‏‎ از‏‎ بخش‌‏‎ آخرين‌‏‎ در‏‎ من‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ شده‌‏‎
منتشر‏‎ مجلد‏‎ سه‌‏‎
جهان‌‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ در‏‎ ماجرا‏‎ يك‌‏‎
عنوان‌‏‎ به‌‏‎ "تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎" به‌‏‎
مباحثي‌‏‎ به‌‏‎ كتاب‏‎ اين‌‏‎
در‏‎ من‌‏‎ اصولا‏‎.پرداخته‌ام‌‏‎ اسلام‌‏‎
ضمن‌‏‎ يعني‌‏‎ ;است‌‏‎
داشته‌‏‎ ماجرايي‌‏‎ جنبه‌‏‎ بيشتر‏‎ كه‌‏‎ پرداخته‌ام‌‏‎
موجب‏‎ مي‌شده‌
، ‏‎ محسوب‏‎ اسلام‌‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ يك‌‏‎ اينكه‌‏‎

جاي‌‏‎ به‌‏‎ اجتماعي‌‏‎ تاثير‏‎ و‏‎ است‌‏‎ شده‌‏‎ نيز‏‎ جامعه‌‏‎ در‏‎
تنش‌هايي‌‏‎
نگارش‌‏‎ من‌‏‎ قصد‏‎ اگر‏‎ شايد‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ دليل‌‏‎
همين‌‏‎ به‌‏‎.‎است‌‏‎ گذاشته‌‏‎
حتي‌‏‎.‎مي‌كردم‌‏‎ عمل‌‏‎ ديگري‌‏‎
صورت‌‏‎ به‌‏‎ بود‏‎ اسلامي‌‏‎ فلسفه‌‏‎ تاريخ‌‏‎
منشاء‏‎ چندان‌‏‎ كه‌‏‎
بپردازم‌‏‎ فلسفي‌اي‌‏‎ افكار‏‎ به‌‏‎ مي‌خواستم‌‏‎ اگر‏‎
.مي‌شد‏‎
ديگري‌‏‎ صورت‌‏‎ به‌‏‎ كار‏‎ حاصل‌‏‎ هم‌‏‎ باز‏‎ نبوده‌اند ، ‏‎ اثر‏‎

.ماجراست‌‏‎ درواقع‌‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ كه‌‏‎ معتقدم‌‏‎ شخصه‌‏‎ به‌‏‎
من‌‏‎ البته‌‏‎
انتقاد‏‎ و‏‎ گفت‌وگو‏‎ و‏‎ پرسش‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌ماند‏‎
زنده‌‏‎ جايي‌‏‎ فلسفه‌‏‎
.باشد‏‎ داشته‌‏‎ وجود‏‎
ديگر‏‎ فكري‌‏‎
ماجراي‌‏‎ يك‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ قرني‌‏‎ نيم‌‏‎ حدود‏‎ جديد‏‎ دوره‌‏‎ در‏‎

مكتب‏‎ اين‌‏‎ البته‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ شده‌‏‎ آغاز‏‎ خراسان‌‏‎ استان‌‏‎
حوزه‌‏‎ از‏‎
توسعه‌‏‎ و‏‎ بسط‏‎ اصفهاني‌‏‎ مهدي‌‏‎ ميرزا‏‎ آقا‏‎
مرحوم‌‏‎ توسط‏‎ بيشتر‏‎
ولي‌‏‎ بود‏‎ نجف‌‏‎ در‏‎ مهدي‌‏‎ ميرزا‏‎ آقا‏‎
تحصيلات‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ داده‌‏‎
ابتدا‏‎ در‏‎ او‏‎.‎شد‏‎ برگزار‏‎
خراسان‌‏‎ در‏‎ او‏‎ درسي‌‏‎ حوزه‌‏‎ بعد‏‎
مسائل‌‏‎ به‌‏‎ كم‌‏‎ كم‌‏‎
بعد‏‎ و‏‎ مي‌كرد‏‎ تدريس‌‏‎ اصول‌‏‎ علم‌‏‎ و‏‎ اخلاق‌‏‎
تا‏‎ كه‌‏‎
مي‌كند‏‎ مطرح‌‏‎ را‏‎ افكاري‌‏‎ سلسله‌‏‎ او‏‎.‎پرداخت‌‏‎ معارف‌‏‎

به‌‏‎.‎است‌‏‎ كرده‌‏‎ پيدا‏‎ هم‌‏‎ طرفداراني‌‏‎ و‏‎ يافته‌‏‎ ادامه‌‏‎
هم‌‏‎ امروز‏‎
به‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ اجتماعي‌‏‎ آثار‏‎ منشاء‏‎ فكري‌‏‎
جريان‌‏‎ اين‌‏‎ من‌‏‎ نظر‏‎
فكر‏‎ ماجراهاي‌‏‎ رديف‌‏‎ در‏‎ را‏‎ مكتب‏‎
اين‌‏‎ من‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ جهت‌‏‎ همين‌‏‎
.داده‌ام‌‏‎ قرار‏‎ اسلام‌‏‎
جهان‌‏‎ فلسفي‌‏‎
و‏‎ فلسفه‌‏‎ دين‌ ، ‏‎ ميان‌‏‎ تفكيك‌‏‎ لزوم‌‏‎
تفكيك‌ ، ‏‎ مكتب‏‎ اصلي‌‏‎ مدعاي‌‏‎ &
حد‏‎ تا‏‎ و‏‎ معقول‌‏‎
ادعا‏‎ اين‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌رسد‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎.‎است‌‏‎ عرفان‌‏‎

پيشنهادهاي‌‏‎ ميان‌‏‎ در‏‎ مي‌كنيد‏‎ فكر‏‎ آيا‏‎.‎است‌‏‎ مطلوب‏‎ هم‌‏‎
زيادي‌‏‎
نسبت‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ موجود‏‎ مشكل‌‏‎ حل‌‏‎ براي‌‏‎ تاريخ‌‏‎
طول‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ مختلفي‌‏‎
موفق‌‏‎ پيشنهاد‏‎ تفكيك‌ ، ‏‎ پيشنهاد‏‎
شده‌ ، ‏‎ پيشنهاد‏‎ مفهوم‌‏‎ سه‌‏‎ اين‌‏‎
باشد؟‏‎ مناسبي‌‏‎ و‏‎
بايد‏‎ مي‌آيد‏‎
ميان‌‏‎ به‌‏‎ دين‌‏‎ و‏‎ فلسفه‌‏‎ ميان‌‏‎ نسبت‌‏‎ از‏‎ بحث‌‏‎ وقتي‌‏‎

اين‌باره‌‏‎ در‏‎ فراواني‌‏‎ مغالطات‌‏‎ تاريخ‌‏‎ طول‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎
كرد‏‎ توجه‌‏‎
با‏‎ را‏‎ ما‏‎ مغالطات‌‏‎ اين‌‏‎ به‌‏‎ نكردن‌‏‎ توجه‌‏‎
و‏‎ است‌‏‎ گرفته‌‏‎ صورت‌‏‎
شهابالدين‌‏‎ شيخ‌‏‎ تعبير‏‎ به‌‏‎.‎كرد‏‎
مواجه‌‏‎ فراواني‌‏‎ مشكلات‌‏‎
هستند‏‎ "قتيل‌العبارا‏‎" مردم‌‏‎ از‏‎
بسياري‌‏‎ قيامت‌‏‎ در‏‎ سهروردي‌ ، ‏‎
همين‌‏‎ به‌‏‎.شده‌اند‏‎
مغالطات‌‏‎ و‏‎ عبارات‌‏‎ و‏‎ الفاظ‏‎ گرفتار‏‎ يعني‌‏‎
حكمالاشراق‌‏‎
يعني‌‏‎ سهروردي‌‏‎ كتاب‏‎ مهمترين‌‏‎ اعظم‌‏‎ بخش‌‏‎ هم‌‏‎ دليل‌‏‎

واژه‌‏‎ درباره‌‏‎ من‌‏‎ باشد‏‎ لازم‌‏‎ شايد‏‎.‎دارد‏‎ اختصاص‌‏‎
مغالطات‌‏‎ به‌‏‎
فاضل‌‏‎ بار‏‎ اول‌‏‎ را‏‎ واژه‌‏‎ اين‌‏‎.‎بدهم‌‏‎
توضيح‌‏‎ اندكي‌‏‎ تفكيك‌‏‎
و‏‎ است‌‏‎ برده‌‏‎ كار‏‎ به‌‏‎ خاص‌‏‎
معناي‌‏‎ بدين‌‏‎ حكيمي‌ ، ‏‎ محمدرضا‏‎ ارجمند‏‎
مكتب‏‎ در‏‎
تفكيك‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ فراگير‏‎ واژه‌‏‎ كاربرد‏‎ آن‌ ، ‏‎ از‏‎ بعد‏‎

بدين‌‏‎.‎است‌‏‎ عرفان‌‏‎ و‏‎ فلسفه‌‏‎ دين‌ ، ‏‎ كامل‌‏‎ تفكيك‌‏‎
معناي‌‏‎ به‌‏‎ تفكيك‌‏‎
دين‌‏‎ عرفان‌‏‎ نيست‌ ، ‏‎ عرفان‌‏‎ فلسفه‌‏‎
نيست‌ ، ‏‎ فلسفه‌‏‎ دين‌‏‎ كه‌‏‎ معني‌‏‎
جريان‌‏‎ سه‌‏‎
اينها‏‎.نيست‌‏‎ ديگري‌‏‎ اينها‏‎ از‏‎ كدام‌‏‎ هيچ‌‏‎ و‏‎ نيست‌ ، ‏‎

درستي‌‏‎ مدعاي‌‏‎ مدعا ، ‏‎ اين‌‏‎.‎شوند‏‎ خلط‏‎ نبايد‏‎ كه‌‏‎ هستند‏‎
متفاوت‌‏‎
اگر‏‎ شايد‏‎.‎ندارد‏‎ تازگي‌‏‎ هم‌‏‎ ما‏‎ تفكر‏‎ تاريخ‌‏‎
در‏‎ البته‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎
اين‌‏‎ تنها‏‎ و‏‎ كنيم‌‏‎ نظر‏‎ صرف‌‏‎
تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎ ديگر‏‎ جنبه‌هاي‌‏‎ از‏‎
تازگي‌‏‎ حرف‌‏‎ اين‌‏‎ كه‌‏‎
بگوييم‌‏‎ بايد‏‎ باشيم‌‏‎ داشته‌‏‎ مدنظر‏‎ را‏‎ مدعا‏‎
و‏‎ فلسفه‌‏‎
هم‌‏‎ نفر‏‎ يك‌‏‎ حتي‌‏‎ اسلامي‌‏‎ تفكر‏‎ تاريخ‌‏‎ در‏‎ شايد‏‎.ندارد‏‎

و‏‎ است‌‏‎ الهي‌‏‎ وحي‌‏‎ دين‌‏‎ منشاء‏‎.باشد‏‎ نينگاشته‌‏‎ يكي‌‏‎
را‏‎ دين‌‏‎
نمي‌توان‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ دليل‌‏‎ همين‌‏‎ به‌‏‎ بشري‌ ، ‏‎
تعقل‌‏‎ فلسفه‌‏‎ منشاء‏‎
كوشيده‌اند‏‎ فيلسوفان‌‏‎ برخي‌‏‎
البته‌‏‎.‎دانست‌‏‎ يكي‌‏‎ را‏‎ دو‏‎ اين‌‏‎
:كنند‏‎ برقرار‏‎ ديانت‌‏‎
و‏‎ الهي‌‏‎ فلسفه‌‏‎ ميان‌‏‎ هماهنگي‌‏‎ نوعي‌‏‎
كسي‌‏‎
حتي‌‏‎صدرالمتالهين‌‏‎ و‏‎ ابن‌سينا‏‎ فارابي‌ ، ‏‎ مثل‌‏‎ اشخاصي‌‏‎

ديانت‌‏‎ مخالف‌‏‎ فلسفه‌‏‎ كه‌‏‎ دهد‏‎ نشان‌‏‎ مي‌كوشد‏‎ هم‌‏‎
ابن‌رشد‏‎ مثل‌‏‎
مفهوم‌‏‎ دو‏‎ اين‌‏‎ نبايد‏‎.‎دارد‏‎ تفاوت‌‏‎ اتحاد‏‎
با‏‎ هماهنگي‌‏‎نيست‌‏‎
تازه‌اي‌‏‎ حرف‌‏‎ معني‌‏‎ بدين‌‏‎ تفكيك‌‏‎
دليل‌‏‎ همين‌‏‎ به‌‏‎.‎دانست‌‏‎ يكي‌‏‎ را‏‎
تبع‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ دارد‏‎
ديگري‌‏‎ مدعيات‌‏‎ و‏‎ لوازم‌‏‎ مكتب‏‎ اين‌‏‎ اما‏‎.نيست‌‏‎

مدعياتي‌‏‎.‎مي‌گنجد‏‎ اسلامي‌‏‎ فكري‌‏‎ جريان‌هاي‌‏‎ زمره‌ي‌‏‎ در‏‎
آنها‏‎
.ظواهر‏‎ حجيت‌‏‎ و‏‎ تاويل‌‏‎ از‏‎ پرهيز‏‎ مثل‌‏‎
حجيت‌‏‎
و‏‎ تاويل‌‏‎ از‏‎ پرهيز‏‎ ضرورت‌‏‎ تفكيك‌ ، ‏‎ نظير‏‎ مدعياتي‌‏‎ آيا‏‎
&
نيستند؟‏‎ سابقه‌‏‎ به‌‏‎ مسبوق‌‏‎ ما‏‎ ديني‌‏‎ -‎ فلسفي‌‏‎
فرهنگ‌‏‎ در‏‎ ظواهر‏‎
او‏‎.‎باشد‏‎ همين‌‏‎ هم‌‏‎ غزالي‌‏‎ تفكر‏‎
گوهر‏‎ شايد‏‎هستند‏‎ چرا ، ‏‎
رواج‌‏‎ و‏‎ شده‌اند‏‎ آميخته‌‏‎ هم‌‏‎
با‏‎ فلسفه‌‏‎ و‏‎ ديانت‌‏‎ بود‏‎ معتقد‏‎
همين‌‏‎ به‌‏‎.است‌‏‎ كرده‌‏‎
مواجه‌‏‎ خطر‏‎ با‏‎ را‏‎ اسلام‌‏‎ ابن‌سينا‏‎ فكر‏‎
نام‌‏‎ "دين‌‏‎
احياءعلوم‌‏‎" كه‌‏‎ نوشت‌‏‎ مجلد‏‎ چند‏‎ در‏‎ كتابي‌‏‎ دليل‌‏‎

تهافت‌‏‎" هم‌‏‎ بعد‏‎.‎داشت‌‏‎ را‏‎ ديني‌‏‎ علوم‌‏‎ كردن‌‏‎ زنده‌‏‎
قصد‏‎ و‏‎ داشت‌‏‎
از‏‎ يكي‌‏‎ من‌‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ نوشت‌‏‎ فلسفه‌‏‎
رد‏‎ در‏‎ را‏‎ "الفلاسفه‌‏‎
جهان‌‏‎ در‏‎ تاكنون‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
بوده‌‏‎ كتابهايي‌‏‎ تاثيرگذارترين‌‏‎
از‏‎ من‌‏‎ منظور‏‎ كه‌‏‎ كنيد‏‎
توجه‌‏‎ البته‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ نگاشته‌‏‎ اسلام‌‏‎
ارزشگذاري‌‏‎
من‌‏‎.نيست‌‏‎ كتاب‏‎ آن‌‏‎ مطالب‏‎ بودن‌‏‎ ممدوح‌‏‎ تاثيرگذار ، ‏‎

اهل‌‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ حداقل‌‏‎ را‏‎ فلسفه‌‏‎ ريشه‌‏‎ كتاب‏‎ اين‌‏‎
اما‏‎.‎نمي‌كنم‌‏‎
از‏‎ بعد‏‎ ما‏‎.‎خشكاند‏‎ هميشه‌‏‎ براي‌‏‎ عربي‌‏‎
كشورهاي‌‏‎ و‏‎ اسلامي‌‏‎ سنت‌‏‎
.نداريم‌‏‎ هم‌‏‎ اسلامي‌‏‎ فيلسوف‌‏‎
يك‌‏‎ حتي‌‏‎ عرب‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ غزالي‌‏‎
فلسفه‌هاي‌‏‎ تحصيلكرده‌هاي‌‏‎
هم‌‏‎ عرب‏‎ جهان‌‏‎ امروزي‌‏‎ فيلسوفان‌‏‎
كشور‏‎ كه‌‏‎ ايران‌ ، ‏‎
در‏‎ غزالي‌‏‎ كتاب‏‎ خوشبختانه‌‏‎.هستند‏‎ غربي‌‏‎
اين‌‏‎ در‏‎ فلسفه‌‏‎
چراغ‌‏‎ و‏‎ نبود‏‎ تاثيرگذار‏‎ چندان‌‏‎ بود ، ‏‎ غزالي‌‏‎
.نشد‏‎
خاموش‌‏‎ هرگز‏‎ كشور‏‎
حكومت‌‏‎ نوع‌‏‎ مثل‌‏‎ سياسي‌ ، ‏‎ - اجتماعي‌‏‎
وقايع‌‏‎ شما‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎ &
تاثير‏‎ غزالي‌‏‎ امثال‌‏‎ ستيزي‌‏‎
فلسفه‌‏‎ تفكر‏‎ رشد‏‎ در‏‎ حاكمان‌ ، ‏‎
.است‌‏‎ نمي‌گذاشته‌‏‎

به‌‏‎ حكومت‌ها ، ‏‎ معمولا‏‎است‌‏‎ داشته‌‏‎ تاثير‏‎ دقيقا‏‎ اتفاقا‏‎

با‏‎ بيشتر‏‎ تركيه‌ ، ‏‎ در‏‎ عثماني‌‏‎ خلافت‌‏‎ بعد‏‎ و‏‎ عباسي‌‏‎
خلافت‌‏‎ خصوص‌‏‎
عثماني‌‏‎ حكومت‌‏‎ در‏‎ فاتح‌‏‎ محمد‏‎
سلطان‌‏‎.بوده‌اند‏‎ موافق‌‏‎ غزالي‌‏‎
و‏‎ الفلاسفه‌‏‎ تهافت‌‏‎
موضوع‌‏‎ با‏‎ ديگري‌‏‎ كتابهاي‌‏‎ داد‏‎ دستور‏‎
حاضر‏‎ حال‌‏‎ در‏‎
ما‏‎شود‏‎ نوشته‌‏‎ غزالي‌‏‎ كتاب‏‎ مدح‌‏‎ در‏‎ كتابهايي‌‏‎
به‌‏‎ كه‌‏‎
داريم‌‏‎ تهافت‌الفلاسفه‌‏‎ عنوان‌‏‎ با‏‎ ديگر‏‎ كتاب‏‎ سه‌‏‎ دو‏‎
از‏‎
يكي‌‏‎:است‌‏‎ شده‌‏‎ نگاشته‌‏‎ تركيه‌‏‎ در‏‎ عثماني‌‏‎ خلفاي‌‏‎ دستور‏‎

نام‌‏‎ به‌‏‎ شخصي‌‏‎ را‏‎ ديگري‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ طوسي‌‏‎ علاءالدين‌‏‎
نوشته‌‏‎ آنها‏‎
را‏‎ فلسفه‌‏‎ با‏‎ مخالفت‌‏‎ عثماني‌‏‎
حكومت‌‏‎.‎است‌‏‎ نوشته‌‏‎ خواجه‌زاده‌‏‎
سازگاري‌‏‎ چندان‌‏‎ خلافت‌‏‎
با‏‎ اساسا‏‎ تعقل‌‏‎ چون‌‏‎ ;مي‌پسنديد‏‎
زمان‌‏‎ در‏‎ و‏‎ شد‏‎ غالب‏‎
خلافت‌‏‎ دستگاه‌‏‎ در‏‎ اشعري‌‏‎ تفكر‏‎.‎نداشت‌‏‎
و‏‎ شدند‏‎ نابود‏‎
و‏‎ قتل‌عام‌‏‎ عقلگرا‏‎ معتزليان‌‏‎ همه‌‏‎ متوكل‌‏‎
مي‌بينيد‏‎
پس‌‏‎.شد‏‎ وارد‏‎ فلسفي‌‏‎ تفكر‏‎ پيكر‏‎ بر‏‎ ضربه‌‏‎ بزرگترين‌‏‎

.ندارد‏‎ تازگي‌‏‎ چندان‌‏‎ اسلامي‌‏‎ جهان‌‏‎ در‏‎ تفكيك‌‏‎ مسئله‌‏‎
كه‌‏‎
مطرح‌‏‎ تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ عرفان‌‏‎ و‏‎ دين‌‏‎ از‏‎
فلسفه‌‏‎ تفكيك‌‏‎ بحث‌‏‎ &
بسياري‌‏‎ زعم‌‏‎ به‌‏‎ بلكه‌‏‎ نيست‌ ،
‏‎ نامطلوب‏‎ تنها‏‎ نه‌‏‎ مي‌شود ، ‏‎
سر‏‎ بر‏‎ بحث‌‏‎ اما‏‎.‎است‌‏‎
لازم‌‏‎ عارفان‌‏‎ و‏‎ متكلمان‌‏‎ و‏‎ فيلسوفان‌‏‎
مي‌كنيم‌ ، ‏‎
تفكيك‌‏‎ را‏‎ مفهوم‌‏‎ سه‌‏‎ اين‌‏‎ ما‏‎ وقتي‌‏‎ آيا‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎

نظرمان‌‏‎ مورد‏‎ فكري‌‏‎ نظام‌‏‎ در‏‎ نيز‏‎ را‏‎ آنها‏‎ از‏‎ كدام‌‏‎
هر‏‎ شان‌‏‎
در‏‎ كه‌‏‎ تاكيدي‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ من‌‏‎
سوال‌‏‎نه‌‏‎ يا‏‎ مي‌كنيم‌‏‎ لحاظ‏‎
مي‌رود ، ‏‎ فلسفه‌‏‎ تحصيل‌‏‎ و‏‎
مطالعه‌‏‎ بر‏‎ مكتب‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ موارد‏‎ برخي‌‏‎
دين‌‏‎ فهم‌‏‎ در‏‎
فلسفي‌‏‎ عقل‌‏‎ از‏‎ استفاده‌‏‎ از‏‎ پرهيزشان‌‏‎ به‌‏‎ توجه‌‏‎ با‏‎

مي‌آيد؟‏‎ تفكيكي‌‏‎ يك‌‏‎ كار‏‎ چه‌‏‎ به‌‏‎ فلسفه‌‏‎ اصولا‏‎.معناست‌‏‎
چه‌‏‎ به‌‏‎
از‏‎ كه‌‏‎ پرهيزي‌‏‎ كنار‏‎ در‏‎ آنها‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
اشكالات‌اين‌‏‎ از‏‎ يكي‌‏‎
فيلسوف‌‏‎ را‏‎ خود‏‎ دارند ، ‏‎ دين‌‏‎
فهم‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ عقل‌‏‎ دخالت‌‏‎
كنار‏‎ را‏‎ فلسفه‌‏‎ تمام‌‏‎
صراحت‌‏‎ با‏‎ آنها‏‎ اگر‏‎ شايد‏‎.‎مي‌دانند‏‎
جهان‌‏‎ در‏‎
ما‏‎.‎بودند‏‎ برخوردار‏‎ بيشتري‌‏‎ اصالت‌‏‎ از‏‎ مي‌گذاشتند‏‎
را‏‎
فلسفي‌‏‎ فكر‏‎ اساسا‏‎ كه‌‏‎ داشته‌ايم‌‏‎ متفكراني‌‏‎ اسلام‌‏‎

"سفه‌‏‎" "فل‌‏‎" را‏‎ فلسفه‌‏‎ كه‌‏‎ بودند‏‎ بسياري‌‏‎.نمي‌پسنديدند‏‎

به‌‏‎ و‏‎ مي‌شمرده‌اند‏‎ سفاهت‌‏‎ هم‌ريشه‌‏‎ را‏‎ آن‌‏‎ و‏‎
مي‌دانسته‌اند‏‎
:مي‌گفته‌اند‏‎ خاقاني‌‏‎ تعبير‏‎
منهيد‏‎ الملل‌‏‎
احسن‌‏‎ در‏‎ بر‏‎ /را‏‎ ارسطو‏‎ اسطوره‌‏‎ قفل‌‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎
فلسفه‌اي‌‏‎ مرادشان‌‏‎ مي‌گويند‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ مشكل‌‏‎
كه‌‏‎
است‌‏‎ فهمي‌‏‎ دين‌ ، ‏‎ از‏‎ منظورشان‌‏‎ اما‏‎ باشد ، ‏‎ دين‌‏‎ مطابق‌‏‎

فهم‌‏‎ را‏‎ ديانت‌‏‎ اصلي‌‏‎ ملاك‌‏‎ آنها‏‎.‎دارند‏‎ دين‌‏‎ از‏‎
خودشان‌‏‎
.مي‌دانند‏‎ ديانت‌‏‎ از‏‎ خودشان‌‏‎
آنها‏‎ كه‌‏‎ داريد‏‎
مدنظر‏‎ را‏‎ نكته‌‏‎ اين‌‏‎ حتما‏‎ شما‏‎ خوب‏‎ &
فهم‌‏‎ همان‌‏‎
كه‌‏‎ دارد‏‎ وجود‏‎ دين‌‏‎ از‏‎ فهم‌‏‎ يك‌‏‎ تنها‏‎ كه‌‏‎ معتقدند‏‎

آنها‏‎ به‌‏‎ بايد‏‎ بپذيريم‌‏‎ را‏‎ نظر‏‎ اين‌‏‎ اگر‏‎.است‌‏‎ دين‌‏‎
از‏‎ خودشان‌‏‎
از‏‎ خودشان‌‏‎ فهم‌‏‎ مطابق‌‏‎ كه‌‏‎ بپذيرند‏‎ را‏‎
فلسفه‌اي‌‏‎ كه‌‏‎ بدهيم‌‏‎ حق‌‏‎
.باشد‏‎ دين‌‏‎
فلسفه‌‏‎ معتقدند‏‎
آنها‏‎.جاست‌‏‎ همين‌‏‎ در‏‎ نكته‌‏‎ اتفاقا‏‎ ببينيد ، ‏‎
وجود‏‎
فراواني‌‏‎ اختلافات‌‏‎ آن‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ باطل‌‏‎ دليل‌‏‎ اين‌‏‎
به‌‏‎
بوده‌اند‏‎ وجودي‌‏‎ اصالت‌‏‎ فلسفه‌‏‎ بزرگان‌‏‎ از‏‎
بسياري‌‏‎.‎است‌‏‎ داشته‌‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ من‌‏‎ سوال‌‏‎
اما‏‎.‎ماهيتي‌‏‎ اصالت‌‏‎ آنان‌‏‎ از‏‎ بسياري‌‏‎ و‏‎
ديني‌‏‎ تفكر‏‎
در‏‎ اسلام‌ ، ‏‎ عالم‌‏‎ در‏‎ فلسفه‌‏‎ ظهور‏‎ از‏‎ قبل‌‏‎ آيا‏‎

شماره‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ مقاله‌اي‌‏‎ در‏‎ حكيمي‌‏‎ آقاي‌‏‎ نداشت‌؟‏‎ وجود‏‎
اختلاف‌‏‎
كه‌‏‎ كرده‌اند‏‎ ادعا‏‎ درستي‌‏‎ به‌‏‎ شد ، ‏‎ منتشر‏‎ شما‏‎
نشريه‌‏‎ قبل‌‏‎
آيا‏‎ است‌ ، ‏‎ شده‌‏‎ اسلام‌‏‎ جهان‌‏‎ وارد‏‎
چهارم‌‏‎ و‏‎ سوم‌‏‎ قرن‌‏‎ از‏‎ فلسفه‌‏‎
به‌‏‎ نداشته‌ايم‌؟‏‎
اختلاف‌‏‎ چهارم‌‏‎ و‏‎ سوم‌‏‎ قرن‌‏‎ از‏‎ قبل‌‏‎ تا‏‎ ما‏‎
قدر ، ‏‎
و‏‎ قضا‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ آغاز‏‎ اختلاف‌‏‎ (‎ص‌‏‎)اكرم‌‏‎ رسول‌‏‎ وفات‌‏‎
مجرد‏‎
از‏‎ همه‌‏‎ و‏‎ همه‌‏‎ خدا ، ‏‎ كلام‌‏‎ قدم‌‏‎ و‏‎ حدوث‌‏‎ عدل‌
، ‏‎ خلافت‌ ، ‏‎ امامت‌ ، ‏‎
ظهور‏‎ سوم‌‏‎ قرن‌‏‎ از‏‎ قبل‌‏‎ تا‏‎
كه‌‏‎ بوده‌اند‏‎ اختلافي‌اي‌‏‎ مسائل‌‏‎
اگر‏‎ بوده‌اند؟‏‎ فيلسوف‌‏‎
هم‌‏‎ دوران‌‏‎ آن‌‏‎ متفكران‌‏‎ آيا‏‎كرده‌اند‏‎
با‏‎ پس‌‏‎ بپذيريم‌‏‎
را‏‎ فلسفه‌‏‎ رد‏‎ در‏‎ حكيمي‌‏‎ آقاي‌‏‎ استدلال‌‏‎
بايد‏‎ چه‌‏‎
اسلام‌‏‎ صدر‏‎ دينداران‌‏‎ ميان‌‏‎ در‏‎ موجود‏‎ اختلافات‌‏‎
در‏‎ كه‌‏‎
جنگ‌هايي‌‏‎ و‏‎ اجتماعي‌‏‎ - سياسي‌‏‎ اتفاقات‌‏‎ تكليف‌‏‎ بكنيم‌؟‏‎

اين‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ چيست‌؟جالب‏‎ آمد‏‎ وجود‏‎ به‌‏‎ اختلافات‌‏‎
آن‌‏‎ اثر‏‎
حتي‌‏‎ ;مي‌كند‏‎ بروز‏‎ مكتبي‌‏‎ هر‏‎ بنيانگذار‏‎ مرگ‌‏‎
از‏‎ پس‌‏‎ اختلافات‌‏‎
ماركسيسم‌‏‎ مثلا‏‎ ببينيد‏‎ شما‏‎.‎الحادي‌‏‎
و‏‎ زميني‌‏‎ مكتبهاي‌‏‎ در‏‎
.شد‏‎ مواجه‌‏‎ متفاوتي‌‏‎ كاملا‏‎
تفسيرهاي‌‏‎ با‏‎ ماركس‌‏‎ مرگ‌‏‎ مجرد‏‎ به‌‏‎
علم‌ ، ‏‎ و‏‎ است‌‏‎
بودن‌‏‎ علمي‌‏‎ مدعي‌‏‎ ماركسيسم‌‏‎ كه‌‏‎ كرد‏‎ دقت‌‏‎ بايد‏‎ تازه‌‏‎

متفاوت‌‏‎ خيلي‌‏‎ تفسيرهاي‌‏‎ با‏‎ چندان‌‏‎ امروزي‌اش‌‏‎ تعريف‌‏‎ با‏‎

.نيست‌‏‎ همخوان‌‏‎
لنيني‌ ، ‏‎ روسي‌‏‎ ماركسيسم‌‏‎ مائوئيستي‌ ، ‏‎
چيني‌‏‎ ماركسيسم‌‏‎
فيدل‌‏‎ كوبايي‌‏‎ ماركسيسم‌‏‎ و‏‎ انورخواجه‌‏‎
آلبانيايي‌‏‎ ماركسيسم‌‏‎
اين‌‏‎.‎دارند‏‎ فراوان‌‏‎ اختلافات‌‏‎ هم‌‏‎
با‏‎ همه‌‏‎ و‏‎ همه‌‏‎ كاسترو‏‎
تمامي‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ امروزي‌‏‎ جديد‏‎
فلسفي‏‎ مكتب‏‎ يك‌‏‎ آن‌‏‎ از‏‎ تفاسير‏‎
ادعاي‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
بررسي‌‏‎ و‏‎ دستيابي‌‏‎ قابل‌‏‎ راحتي‌‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎ آن‌‏‎ منابع‌‏‎

يك‌‏‎ حدود‏‎ در‏‎ اختلافات‌‏‎ اين‌‏‎ همه‌‏‎ تازه‌‏‎.‎دارد‏‎ علمي‌‏‎
پذيري‌‏‎ سنجش‌‏‎
كتاب‏‎.‎دارد‏‎ وجود‏‎ جا‏‎ همه‌‏‎ اختلاف‌‏‎
پس‌‏‎.‎است‌‏‎ آمده‌‏‎ وجود‏‎ به‌‏‎ قرن‌‏‎
همه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎
جالب‏‎.ببينيد‏‎ را‏‎ شهرستاني‌‏‎ "نحل‌‏‎ و‏‎ ملل‌‏‎"
دارد‏‎ مسائلي‌‏‎
در‏‎ ريشه‌‏‎ اسلامي‌‏‎ نحله‌هاي‌‏‎ اين‌‏‎ ميان‌‏‎ اختلافات‌‏‎
فلسفه‌‏‎
به‌‏‎ ربطي‌‏‎ و‏‎ شده‌اند‏‎ ظاهر‏‎ اسلام‌‏‎ حيات‌‏‎ ابتداي‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎

.ندارند‏‎
مي‌كند ، ‏‎ ظهور‏‎ ماركسيسم‌‏‎ مثل‌‏‎
مكتبي‌‏‎ وقتي‌‏‎.‎زديد‏‎ جالبي‌‏‎ مثال‌‏‎ &
اين‌‏‎ كم‌‏‎
كم‌‏‎.‎مي‌شود‏‎ اعمال‌‏‎ آن‌‏‎ بر‏‎ متفاوتي‌‏‎ تفسيرهاي‌‏‎
به‌‏‎
كار‏‎مي‌كنند‏‎ ميل‌‏‎ بودن‌‏‎ متن‌‏‎ از‏‎ خارج‌‏‎ سمت‌‏‎ به‌‏‎ تفسيرها‏‎

دارد‏‎ اعتقاداتي‌‏‎ امروزي‌‏‎ ماركسيست‌‏‎ يك‌‏‎ مثلا‏‎ كه‌‏‎ مي‌رسد‏‎
جايي‌‏‎
نداشته‌‏‎ ماركس‌‏‎ كارل‌‏‎ افكار‏‎ و‏‎ آثار‏‎ در‏‎ مرجعي‌‏‎
هيچ‌‏‎ شايد‏‎ كه‌‏‎
پاسخ‌‏‎ كنيم‌‏‎ گوشزد‏‎ او‏‎ به‌‏‎ را‏‎ نكته‌‏‎
اين‌‏‎ وقتي‌‏‎ اتفاقا‏‎.‎باشد‏‎
در‏‎ ريشه‌‏‎ مو‏‎ موبه‌‏‎ من‌ ، ‏‎
اعتقادات‌‏‎ ندارد‏‎ دليل‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌شنويم‌‏‎
اوضاعي‌‏‎ چنين‌‏‎ در‏‎
معمولا‏‎.‎باشند‏‎ داشته‌‏‎ ماركس‌‏‎ انديشه‌هاي‌‏‎
وجود‏‎ به‌‏‎
تفسيرهاي‌‏‎ معتقدند ، ‏‎ كه‌‏‎ مي‌شوند‏‎ يافت‌‏‎ گرايش‌هايي‌‏‎

گونه‌اي‌‏‎ درواقع‌‏‎.‎افتاده‌اند‏‎ دور‏‎ به‌‏‎ اصل‌‏‎ از‏‎ همگي‌‏‎
آمده‌‏‎
متون‌‏‎ به‌‏‎ بازگشت‌‏‎ ضرورت‌‏‎ بر‏‎ كه‌‏‎ مي‌آيد‏‎ وجود‏‎
به‌‏‎ ارتدوكسي‌‏‎
.مي‌كند‏‎ توصيه‌‏‎ پيش‌فرض‌‏‎ گونه‌‏‎ هر‏‎ از‏‎
فارغ‌‏‎ آنها‏‎ فهم‌‏‎ و‏‎ اصلي‌‏‎
.است‌‏‎ همين‌‏‎ هم‌‏‎ تفكيك‌‏‎
مكتب‏‎ مورد‏‎ در‏‎ مسئله‌‏‎ مي‌رسد‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎
ساير‏‎ و‏‎ دين‌‏‎
عرفاني‌‏‎ فهم‌‏‎ دين‌ ، ‏‎ فلسفي‌‏‎ فهم‌‏‎ رشد‏‎ معتقدند‏‎ آنها‏‎

اصيل‌‏‎ دين‌‏‎ و‏‎ ما‏‎ ميان‌‏‎ كه‌‏‎ آورده‌‏‎ وجود‏‎ به‌‏‎ را‏‎
اوضاعي‌‏‎ فهم‌ها‏‎
راست‌كيشي‌‏‎ يك‌‏‎ با‏‎ و‏‎ بياييم‌‏‎ بايد‏‎ ما‏‎
حال‌‏‎.‎است‌‏‎ افتاده‌‏‎ فاصله‌‏‎
دين‌‏‎ اصلي‌‏‎ متون‌‏‎ از‏‎
استفاده‌‏‎ با‏‎ و‏‎ بازگرديم‌‏‎ دين‌‏‎ اصل‌‏‎ به‌‏‎ ديني‌‏‎
نظر‏‎
به‌‏‎بفهميم‌‏‎ را‏‎ دين‌‏‎ ديگر‏‎ ازپيش‌فرض‌هاي‌‏‎ استفاده‌‏‎ بدون‌‏‎ و‏‎

از‏‎ صرف‌نظر‏‎ ديني‌‏‎ آيات‌‏‎ و‏‎ روايات‌‏‎ به‌‏‎ رويكرد‏‎ اين‌‏‎
اساسا‏‎ شما‏‎
است‌؟‏‎ ممكن‌‏‎ چگونه‌‏‎ بودن‌ ، ‏‎ مطلوب‏‎

معتقدند‏‎ هستند‏‎ دعواها‏‎ اين‌‏‎ مختلف‌‏‎ طرف‌هاي‌‏‎ كه‌‏‎ كساني‌‏‎
همه‌‏‎
.برگرديم‌‏‎ اصل‌‏‎ به‌‏‎ بايد‏‎ ما‏‎ كه‌‏‎
مي‌پذيرد؟‏‎
صورت‌‏‎ چگونه‌‏‎ روايات‌‏‎ فهم‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ من‌‏‎ سوال‌‏‎ اما‏‎

بيت‌‏‎ اهل‌‏‎ روايات‌‏‎ اساس‌‏‎ بر‏‎ را‏‎ قرآن‌‏‎ ما‏‎ فقهاي‌‏‎
ببينيد‏‎ شما‏‎
بهره‌‏‎ هم‌‏‎ روايات‌‏‎ از‏‎ قرآن‌‏‎ بر‏‎ علاوه‌‏‎ و‏‎
مي‌كنند‏‎ تفسير‏‎
اما‏‎.‎مي‌كنند‏‎ مراجعه‌‏‎ روايات‌‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎
اخباري‌ها‏‎.‎مي‌گيرند‏‎
شيعي‌‏‎ اصولي‌‏‎ فقيه‌‏‎ يك‌‏‎ فهم‌‏‎ با‏‎
فقه‌‏‎ در‏‎ اخباري‌‏‎ يك‌‏‎ فهم‌‏‎ آيا‏‎
.مي‌كنند‏‎ بازگشت‌‏‎ اصلي‌‏‎
متون‌‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎ اينها‏‎ دوي‌‏‎ هر‏‎ است‌؟‏‎ يكسان‌‏‎
هم‌‏‎ صدوق‌‏‎
شيخ‌‏‎ و‏‎ مفيد‏‎ شيخ‌‏‎ چون‌‏‎ بزرگي‌‏‎ محدثان‌‏‎ ميان‌‏‎ در‏‎ حتي‌‏‎

هستند ، ‏‎ بزرگي‌‏‎ فقيهان‌‏‎ دو‏‎ هر‏‎ اينها‏‎.‎دارد‏‎ وجود‏‎
اختلافات‌‏‎ اين‌‏‎
فهم‌‏‎ ولي‌‏‎نزديكند‏‎ معصوم‌‏‎ عهد‏‎ به‌‏‎ دو‏‎
هر‏‎ و‏‎ محدثند‏‎ دو‏‎ هر‏‎
.است‌‏‎ متفاوت‌‏‎ بسيار‏‎ روايات‌‏‎ از‏‎
مفيد‏‎ شيخ‌‏‎ فهم‌‏‎ با‏‎ صدوق‌‏‎ شيخ‌‏‎
شيخ‌‏‎ استادش‌‏‎ به‌‏‎
جايي‌‏‎ در‏‎ مفيد‏‎ شيخ‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ حدي‌‏‎ تا‏‎ اختلاف‌‏‎
در‏‎ و‏‎
كنيد‏‎ نقل‌‏‎ را‏‎ روايات‌‏‎ شما‏‎ كه‌‏‎ مي‌كند‏‎ توصيه‌‏‎ صدوق‌‏‎

من‌‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎ تفكيك‌‏‎ مكتب‏‎ درخود‏‎ حتي‌‏‎نكنيد‏‎ دخالت‌‏‎
معقولات‌‏‎
.ندارد‏‎ وجود‏‎ تفكر‏‎ يكساني‌‏‎
عقل‌‏‎ به‌‏‎ شدن‌‏‎
قائل‌‏‎ و‏‎ دين‌‏‎ فهم‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ عقل‌‏‎ طرد‏‎ آيا‏‎ &
به‌‏‎
عقل‌‏‎ براي‌‏‎ جايي‌‏‎ اساسا‏‎ تفكيك‌ ، ‏‎ اهل‌‏‎ ميان‌‏‎ در‏‎ انواري‌‏‎

اين‌‏‎ مي‌گذارد؟‏‎ باقي‌‏‎ دين‌‏‎ درك‌‏‎ و‏‎ فهم‌‏‎ در‏‎ آن‌ ، ‏‎
امروزين‌‏‎ مفهوم‌‏‎
كجاست‌؟‏‎ جايگاه‌‏‎
و‏‎ مي‌پذيريم‌‏‎ را‏‎
عقل‌‏‎ شان‌‏‎ ما‏‎ مي‌گويند‏‎ تفكيكي‌ها‏‎ ببينيد ، ‏‎
در‏‎
اما‏‎.‎مي‌كنند‏‎ نقل‌‏‎ هم‌‏‎ را‏‎ است‌‏‎ عقل‌‏‎ مدح‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎
رواياتي‌‏‎
به‌‏‎ و‏‎ دين‌‏‎ مطابق‌‏‎ خودشان‌‏‎ زعم‌‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎
مي‌پذيرند‏‎ را‏‎ عقلي‌‏‎ عمل‌‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ من‌‏‎
سوال‌‏‎.است‌‏‎ دين‌‏‎ از‏‎ خودشان‌‏‎ فهم‌‏‎ مطابق‌‏‎ من‌‏‎ نظر‏‎

است‌؟‏‎ ترديد‏‎ محل‌‏‎ او‏‎ قدس‌‏‎ مقام‌‏‎ و‏‎ ملاصدرا‏‎ دينداري‌‏‎
آيا‏‎
خدا‏‎ خانه‌‏‎ زيارت‌‏‎ به‌‏‎ پياده‌‏‎ پاي‌‏‎ با‏‎ بار‏‎ هفت‌‏‎
كه‌‏‎ ملاصدرايي‌‏‎
بوده‌‏‎ كم‌نظير‏‎ هم‌‏‎ احاديث‌‏‎ به‌‏‎ او‏‎
احاطه‌‏‎ اتفاقا‏‎ و‏‎ است‌‏‎ رفته‌‏‎
اجازه‌‏‎ بزرگان‌‏‎ از‏‎
او‏‎.ببينيد‏‎ را‏‎ او‏‎ كافي‌‏‎ اصول‌‏‎ شرح‌‏‎.‎است‌‏‎
بر‏‎
واي‌‏‎:مي‌گويد‏‎ هم‌‏‎ ملاصدرا‏‎ خود‏‎.است‌‏‎ داشته‌‏‎ حديث‌‏‎ نقل‌‏‎

كه‌‏‎ است‌‏‎ معتقد‏‎ ملاصدرا‏‎ اما‏‎.‎باشد‏‎ ديانت‌‏‎ مخالف‌‏‎ كه‌‏‎
فلسفه‌اي‌‏‎
قائل‌‏‎ كه‌‏‎ بفهميم‌‏‎ فلسفي‌‏‎ عقل‌‏‎ با‏‎ بايد‏‎ را‏‎
عقايد‏‎ اصول‌‏‎ اساسا‏‎
.است‌‏‎ عقل‌‏‎ ذاتي‌‏‎ حجيت‌‏‎ به‌‏‎

معتقدند‏‎ و‏‎ نمي‌پذيرند‏‎ را‏‎ نكته‌‏‎ اين‌‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎
البته‌‏‎ &
به‌‏‎ نياز‏‎ عقل‌‏‎ از‏‎ استفاده‌‏‎ و‏‎ مي‌شود‏‎ صادر‏‎
نص‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎ عقل‌‏‎ حجيت‌‏‎
.دارد‏‎ حجت‌‏‎
كه‌‏‎ معتقدند‏‎
اصول‌‏‎ علم‌‏‎ علماي‌‏‎ تمام‌‏‎ حتي‌‏‎ و‏‎ عالم‌‏‎ عقلاي‌‏‎ تمام‌‏‎

باطني‌‏‎ حجت‌‏‎ را‏‎ عقل‌‏‎ روايات‌‏‎ خود‏‎.دارد‏‎ ذاتي‌‏‎ حجيت‌‏‎
عقل‌‏‎
غير‏‎ حجيت‌‏‎ باشد ، ‏‎ غير‏‎ نيازمند‏‎ حجيتش‌‏‎ در‏‎ عقل‌‏‎
اگر‏‎.‎مي‌دانند‏‎
عقل‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ بايد‏‎ را‏‎ حجيتش‌‏‎ كه‌‏‎
است‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ غير‏‎ كجاست‌؟‏‎ از‏‎
دست‌‏‎ از‏‎ با‏‎.‎است‌‏‎
عقل‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ عقايد‏‎ اصول‌‏‎ اثبات‌‏‎ دريافت‌؟‏‎
ذاتا‏‎
عقل‌‏‎.‎نمي‌ماند‏‎ باقي‌‏‎ ما‏‎ براي‌‏‎ چيزي‌‏‎ ديگر‏‎ عقل‌ ، ‏‎ دادن‌‏‎

روايات‌‏‎ حجيت‌‏‎ باشد ، ‏‎ روايات‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ عقل‌‏‎ حجيت‌‏‎
اگر‏‎.است‌‏‎ حجت‌‏‎
درك‌‏‎ كجا‏‎ از‏‎ را‏‎ عصمت‌‏‎ شما‏‎ حال‌‏‎ است‌ ،
‏‎ عصمت‌‏‎ مقام‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎
.عقل‌‏‎ طريق‌‏‎ از‏‎ طبعا‏‎
كرده‌ايد؟‏‎
عصمت‌‏‎ مسئله‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ اسلامي‌‏‎ متكلمان‌‏‎ و‏‎
فلاسفه‌‏‎ ببينيد ، ‏‎ &
يعني‌‏‎ مي‌آورند ، ‏‎ كلمه‌ ، ‏‎ كانتي‌‏‎
معناي‌‏‎ به‌‏‎ پيشيني‌ ، ‏‎ استدلال‌‏‎
و‏‎ مي‌شود‏‎ ثابت‌‏‎ برهان‌‏‎
طريق‌‏‎ از‏‎ پيامبر‏‎ عصمت‌‏‎ كه‌‏‎ معتقدند‏‎
اهل‌‏‎ اما‏‎مي‌شود‏‎
عصمت‌‏‎ ضرورت‌‏‎ به‌‏‎ منجر‏‎ عقلاني‌‏‎ استدلال‌‏‎
درواقع‌‏‎ و‏‎
مي‌كنند‏‎ رجوع‌‏‎ روايات‌‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎ عصمت‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ تفكيك‌‏‎

.مي‌دهند‏‎ جواب‏‎ شما‏‎ اشكال‌‏‎ به‌‏‎
كنيم‌ ، ‏‎ گذر‏‎ عصمت‌‏‎
مسئله‌‏‎ به‌‏‎ مربوط‏‎ اشكال‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎ كنيم‌‏‎ فرض‌‏‎ خوب‏‎

كجاست‌؟‏‎ از‏‎ مي‌شوند‏‎ متوسل‌‏‎ بدان‌‏‎ آنها‏‎ كه‌‏‎ نقلي‌‏‎ حجيت‌‏‎
اما‏‎
صورت‌‏‎ چگونه‌‏‎ نقل‌هاست‌‏‎ اين‌‏‎ همه‌‏‎ منشا‏‎ كه‌‏‎ خدايي‌‏‎
وجود‏‎ اثبات‌‏‎
حتي‌‏‎ مي‌شود؟‏‎ ثابت‌‏‎ عقل‌‏‎ با‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
اين‌‏‎ از‏‎ غير‏‎ مي‌گيرد؟‏‎
ارشادي‌‏‎ علما‏‎ اكثريت‌‏‎ زعم‌‏‎ به‌‏‎
هم‌‏‎ رسول‌‏‎ و‏‎ خدا‏‎ از‏‎ اطاعت‌‏‎ لزوم‌‏‎
شما‏‎ بود ، ‏‎ نكرده‌‏‎
امر‏‎ آن‌‏‎ به‌‏‎ هم‌‏‎ خدا‏‎ اگر‏‎ يعني‌‏‎ مولوي‌ ، ‏‎ نه‌‏‎ است‌‏‎

كه‌‏‎ كنيد‏‎ دقت‌‏‎.‎كنيد‏‎ درك‌‏‎ را‏‎ آن‌‏‎ مي‌توانستيد‏‎ خودتان‌‏‎
عقل‌‏‎ با‏‎
خودش‌‏‎ عقل‌‏‎كنند‏‎ حجت‌‏‎ را‏‎ عقل‌‏‎ كه‌‏‎ نيامده‌اند‏‎
الهي‌‏‎ انبياي‌‏‎
كه‌‏‎ آمده‌اند‏‎ آنها‏‎.‎بودند‏‎ نيامده‌‏‎ هم‌‏‎
آنها‏‎ اگر‏‎ حتي‌‏‎ بود‏‎ حجت‌‏‎
شما‏‎ درون‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ ببخشند‏‎
تنبه‌‏‎ و‏‎ كنند‏‎ بيدار‏‎ را‏‎ انسان‌ها‏‎
.است‌‏‎ حجت‌‏‎ بالذات‌‏‎
خودش‌‏‎ كه‌‏‎ دارد‏‎ وجود‏‎ عقل‌‏‎ نام‌‏‎ به‌‏‎ دفينه‌اي‌‏‎
دچار‏‎
را‏‎ انسان‌‏‎ مسائل‌‏‎ گونه‌‏‎ اين‌‏‎ و‏‎ هوس‌ها‏‎ و‏‎ شهوات‌‏‎ منتها‏‎

جالب‏‎.‎مي‌دارد‏‎ دور‏‎ به‌‏‎ عقل‌‏‎ از‏‎ و‏‎ مي‌كند‏‎ گرفتاري‌‏‎ و‏‎
غفلت‌‏‎
اصول‌‏‎ علماي‌‏‎ مباحث‌‏‎ در‏‎ يقين‌ ، ‏‎ حتي‌‏‎ و‏‎ عقل‌‏‎
حجيت‌‏‎ بحث‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
عقل‌‏‎.‎باشند‏‎ كرده‌‏‎ وضع‌‏‎ را‏‎ آن‌‏‎
فيلسوفان‌‏‎ اينكه‌‏‎ نه‌‏‎ ;است‌‏‎ مطرح‌‏‎
عقل‌‏‎ خدمتگزار‏‎ بايد‏‎
كه‌‏‎ ماييم‌‏‎ اين‌‏‎.نيست‌‏‎ كسي‌‏‎ خدمتگزار‏‎
با‏‎ شما‏‎
وقتي‌‏‎نيست‌‏‎ عقل‌‏‎ ديگر‏‎ شد‏‎ خدمتگزار‏‎ وقتي‌‏‎ عقل‌‏‎.‎باشيم‌‏‎

.كرده‌ايد‏‎ خيانت‌‏‎ عقل‌‏‎ به‌‏‎ باشيد‏‎ نداشته‌‏‎ صميميت‌‏‎ عقل‌‏‎

فلسفه‌‏‎ با‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎.‎است‌‏‎ فلسفه‌‏‎ فقط‏‎ عقل‌‏‎ مگر‏‎
اما‏‎ &
.مي‌دارند‏‎ پاس‌‏‎ را‏‎ عقل‌‏‎ شان‌‏‎ كه‌‏‎ معتقدند‏‎
ولي‌‏‎ مخالفند‏‎
است‌ ، ‏‎ فلسفه‌‏‎ عقلي‌‏‎ هر‏‎ كه‌‏‎ نمي‌گويد‏‎
فيلسوفي‌‏‎ هيچ‌‏‎ ببينيد‏‎
اما‏‎.‎است‌‏‎ عقلي‌‏‎ كلمه‌ ، ‏‎ رايج‌‏‎
معناي‌‏‎ به‌‏‎ فلسفه‌اي‌ ، ‏‎ هر‏‎ گرچه‌‏‎
از‏‎ گروه‌‏‎ كدام‌‏‎ كه‌‏‎
مي‌كند‏‎ تعيين‌‏‎ كسي‌‏‎ چه‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ من‌‏‎ سوال‌‏‎

تعقل‌‏‎ وقتي‌‏‎ تنها‏‎ شما‏‎ اينكه‌‏‎ است‌؟‏‎ كرده‌‏‎ ابزاري‌‏‎
استفاده‌‏‎ عقل‌‏‎
كردن‌‏‎ ابزاري‌‏‎ باشد‏‎ دين‌‏‎ از‏‎ شما‏‎ فهم‌‏‎
مطابق‌‏‎ كه‌‏‎ بپذيريد‏‎ را‏‎
در‏‎ آن‌‏‎ از‏‎ روشمند‏‎ استفاده‌‏‎ و‏‎
عقل‌‏‎ دانستن‌‏‎ حجيت‌‏‎ يا‏‎ است‌‏‎ عقل‌‏‎
دادن‌‏‎ قرار‏‎ و‏‎ عقل‌‏‎
گرفتن‌‏‎ به‌بازي‌‏‎ و‏‎ برهان‌ها‏‎ و‏‎ استدلال‌ها‏‎
با‏‎.‎است‌‏‎ آن‌‏‎
به‌‏‎ ظلم‌‏‎ جمعي‌‏‎ و‏‎ شخصي‌‏‎ علايق‌‏‎ و‏‎ سلايق‌‏‎ خدمت‌‏‎ در‏‎ آن‌‏‎

.كرد‏‎ شوخي‌‏‎ نبايد‏‎ عقل‌‏‎
اگر‏‎ مي‌گويند‏‎ تفكيكي‌ها‏‎.‎دارد‏‎
وجود‏‎ هم‌‏‎ ديگري‌‏‎ نكته‌‏‎ ولي‌‏‎ &
بگيرد ، ‏‎ صورت‌‏‎ فلسفه‌‏‎
از‏‎ استفاده‌‏‎ با‏‎ دين‌‏‎ فهم‌‏‎ بود‏‎ قرار‏‎
توصيه‌‏‎ يوناني‌‏‎
فلسفي‌‏‎ متون‌‏‎ ترجمه‌‏‎ يا‏‎ فلسفه‌‏‎ به‌‏‎ پيامبر‏‎
.مي‌فرمود‏‎

كوانتوم‌‏‎ فيزيك‌‏‎ يا‏‎ رياضيات‌‏‎ تحصيل‌‏‎ به‌‏‎ دستور‏‎ گاه‌‏‎
هيچ‌‏‎ پيامبر‏‎
تعقل‌‏‎ و‏‎ علم‌‏‎ به‌‏‎ امر‏‎ كلي‌‏‎ طور‏‎ به‌‏‎
ايشان‌‏‎.‎است‌‏‎ نداده‌‏‎ هم‌‏‎
تعقل‌‏‎ به‌‏‎ امر‏‎ خداوند‏‎ خود‏‎
كه‌‏‎ پيامبر ، ‏‎ تنها‏‎ نه‌‏‎كرده‌اند‏‎
كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎
جالب‏‎.‎است‌‏‎ تعقل‌‏‎ حال‌‏‎ هر‏‎ در‏‎ فلسفه‌‏‎.‎است‌‏‎ كرده‌‏‎

چون‌‏‎ بزرگاني‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌گويند‏‎ خودشان‌‏‎ مقاله‌‏‎ در‏‎ حكيمي‌‏‎
آقاي‌‏‎
انتقادي‌‏‎ نگرشي‌‏‎ فلسفه‌‏‎ به‌‏‎ نسبت‌‏‎ اسدآبادي‌‏‎ جمال‌‏‎
سيد‏‎ و‏‎ اقبال‌‏‎
منتقد‏‎ بزرگترين‌‏‎ باشد‏‎ فلسفي‌‏‎ نقد‏‎ به‌‏‎
قرار‏‎ اگر‏‎.دارند‏‎
نقد‏‎ و‏‎ بحث‌‏‎ در‏‎.‎ابن‌سيناست‌‏‎ خود‏‎
ارسطويي‌‏‎ - افلاطوني‌‏‎ فلسفه‌‏‎
است‌ ، ‏‎ بوده‌‏‎ بزرگي‌‏‎
انقلابي‌‏‎ كه‌‏‎ جمال‌ ، ‏‎ سيد‏‎ براي‌‏‎ جايي‌‏‎ فلسفي‌‏‎
بسيار‏‎
اسلامي‌‏‎ فلسفه‌‏‎ در‏‎ هم‌‏‎ اقبال‌‏‎ علامه‌‏‎ خود‏‎نمي‌ماند‏‎
را ،
‏‎ فلسفه‌‏‎ در‏‎ او‏‎ دكتري‌‏‎ رساله‌‏‎ ترجمه‌‏‎ شما‏‎.‎است‌‏‎ بوده‌‏‎
ضعيف‌‏‎
در‏‎ ;بخوانيد‏‎ است‌ ، ‏‎ كرده‌‏‎ ترجمه‌‏‎ را‏‎ آن‌‏‎
آريان‌پور‏‎ آقاي‌‏‎ كه‌‏‎
فلسفه‌‏‎ از‏‎ اندكي‌‏‎ بسيار‏‎ صحيح‌‏‎
اطلاعات‌‏‎ او‏‎.‎است‌‏‎ ضعف‌‏‎ نهايت‌‏‎
.است‌‏‎ داشته‌‏‎ اسلامي‌‏‎

.است‌‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎ نزد‏‎ تاويل‌‏‎ بحث‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ من‌‏‎
سوال‌‏‎ آخرين‌‏‎ &
متفكران‌‏‎ از‏‎ بسياري‌‏‎ مانند‏‎ روايات‌‏‎ و‏‎
آيات‌‏‎ فهم‌‏‎ در‏‎ آنها‏‎
به‌‏‎ نكته‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ اما‏‎ هستند‏‎
ظواهر‏‎ حجيت‌‏‎ به‌‏‎ قائل‌‏‎ اسلامي‌‏‎
آيا‏‎.‎مي‌رسند‏‎ ديني‌‏‎
مفاهيم‌‏‎ درك‌‏‎ در‏‎ تاويل‌‏‎ هرگونه‌‏‎ رد‏‎ ضرورت‌‏‎
مي‌شود‏‎ يا‏‎
مي‌انجامد‏‎ تاويل‌‏‎ رد‏‎ به‌‏‎ تنها‏‎ ظواهر‏‎ حجيت‌‏‎ اساسا‏‎
بود؟‏‎
هم‌‏‎ تاويل‌‏‎ اهل‌‏‎ اما‏‎ بود‏‎ ظواهر‏‎ حجيت‌‏‎ به‌‏‎ قائل‌‏‎

نباشد‏‎ حجت‌‏‎ ظواهر‏‎ اگر‏‎ چون‌‏‎نيست‌‏‎ بحثي‌‏‎ ظواهر‏‎ حجيت‌‏‎
در‏‎
صحبت‌‏‎ من‌‏‎ با‏‎ شما‏‎ وقتي‌‏‎ يعني‌‏‎ امر‏‎ اين‌‏‎.مي‌شود‏‎
مختل‌‏‎ زندگي‌‏‎
اساس‌‏‎ بر‏‎ و‏‎ مي‌دهم‌‏‎ قرار‏‎ ملاك‌‏‎ را‏‎ شما‏‎
حرف‌‏‎ ظاهر‏‎ من‌‏‎ مي‌كنيد‏‎
من‌‏‎ نباشد‏‎ حجت‌‏‎ كلمات‌‏‎ ظواهر‏‎
اگر‏‎.مي‌دهم‌‏‎ اثر‏‎ ترتيب‏‎ آن‌‏‎
بدهم‌؟‏‎ اثر‏‎ ترتيب‏‎ شما‏‎
سخن‌‏‎ به‌‏‎ نسبت‌‏‎ درستي‌‏‎ به‌‏‎ بايد‏‎ چگونه‌‏‎
عرف‌‏‎ آنچه‌‏‎
يعني‌‏‎ ظاهر‏‎ چه‌؟‏‎ يعني‌‏‎ ظواهر‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎ سوال‌‏‎ اما‏‎

ظاهر‏‎ فهم‌‏‎ به‌‏‎ نمي‌توان‌‏‎ موارد‏‎ بسياري‌‏‎ در‏‎ اما‏‎.مي‌فهمد‏‎
عام‌‏‎
معناي‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ دارد‏‎ قرآني‌‏‎ ريشه‌‏‎ هم‌‏‎ تاويل‌‏‎
كلمه‌‏‎ خود‏‎.‎كرد‏‎ تكيه‌‏‎
موارد‏‎ بسياري‌‏‎ در‏‎ هم‌‏‎ تفكيك‌‏‎
اهل‌‏‎.است‌‏‎ مطلب‏‎ اصل‌‏‎ به‌‏‎ رجوع‌‏‎
علي‌‏‎ ان‌الله‌‏‎" آيه‌‏‎
مورد‏‎ در‏‎ مثلا‏‎ مي‌شوند‏‎ تاويل‌‏‎ به‌‏‎ ناچار‏‎
تاويل‌‏‎
مخالفان‌‏‎ بزرگترين‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎ حنبل‌‏‎ احمدبن‌‏‎.‎"استوي‌‏‎ العرش‌‏‎

فيض‌‏‎ مرحوم‌‏‎.‎مي‌شود‏‎ تاويل‌‏‎ به‌‏‎ ناچار‏‎ آيه‌‏‎ اين‌‏‎ مورد‏‎
در‏‎ است‌‏‎
مي‌كند ، ‏‎ نقل‌‏‎ شنيدني‌‏‎ حكايتي‌‏‎ است‌‏‎ اخباري‌‏‎
خود‏‎ كه‌‏‎ كاشاني‌‏‎
اگر‏‎ كه‌‏‎ آمده‌‏‎ قرآن‌‏‎ در‏‎ گفت‌‏‎
اخباري‌‏‎ يك‌‏‎ به‌‏‎ كسي‌‏‎ روزي‌‏‎ مي‌گويد‏‎
.مي‌بيند‏‎ را‏‎ آن‌‏‎
پاداش‌‏‎ كند‏‎ خير‏‎ كار‏‎ اي‌‏‎"ذره‌‏‎" اندازه‌‏‎ به‌‏‎ كسي‌‏‎
با‏‎
اخباري‌‏‎ آن‌‏‎ طور؟‏‎ چه‌‏‎ كرد‏‎ خير‏‎ عمل‌‏‎ "ذره‌‏‎ دو‏‎" اگر‏‎ حال‌‏‎

و‏‎ ذره‌‏‎ يك‌‏‎ به‌‏‎ تبديل‌‏‎ را‏‎ ذره‌‏‎ دو‏‎ اين‌‏‎ ما‏‎ كه‌‏‎
داد‏‎ پاسخ‌‏‎ هوشياري‌‏‎
"ذره‌‏‎ نيم‌‏‎" اگر‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ اين‌‏‎
سوال‌‏‎ اما‏‎.مي‌كنيم‌‏‎ ديگر‏‎ ذره‌‏‎ يك‌‏‎
من‌‏‎ منظور‏‎.‎مي‌شود‏‎
چه‌‏‎ داشتيم‌‏‎ خير‏‎ عمل‌‏‎ "نيم‌‏‎ و‏‎ ذره‌‏‎ يك‌‏‎" يا‏‎

اما‏‎.‎داد‏‎ خرج‌‏‎ به‌‏‎ جمود‏‎ حد‏‎ اين‌‏‎ تا‏‎ نمي‌توان‌‏‎ كه‌‏‎
است‌‏‎ اين‌‏‎
كلمه‌‏‎ از‏‎ مردم‌‏‎ ظاهري‌‏‎ فهم‌‏‎.‎است‌‏‎ ساده‌تر‏‎
هم‌‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ مسئله‌‏‎
واحدي‌‏‎ يعني‌‏‎.‎است‌‏‎ عددي‌‏‎ واحد‏‎
"است‌‏‎ يكي‌‏‎ خدا‏‎" جمله‌‏‎ در‏‎ واحد‏‎
ثاني‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎
واحدي‌‏‎ خداوند‏‎ كه‌‏‎ حالي‌‏‎ در‏‎.‎دارد‏‎ ثاني‌‏‎ كه‌‏‎
بلكه‌‏‎
ندارد‏‎ وجود‏‎ خداوند‏‎ ثاني‌‏‎ اينكه‌‏‎ نه‌‏‎.‎نيست‌‏‎ متصور‏‎ برايش‌‏‎

حقيقيه‌‏‎ حقه‌‏‎ وحدت‌‏‎ را‏‎ اين‌‏‎ حكما‏‎.‎ندارد‏‎ امكان‌‏‎ هم‌‏‎
تصورش‌‏‎ حتي‌‏‎
و‏‎ نباشيم‌‏‎ ديانت‌‏‎ داشتن‌‏‎ باطن‌‏‎ به‌‏‎ قائل‌‏‎
ما‏‎ اگر‏‎مي‌نامند‏‎
از‏‎ را‏‎ ديانت‌‏‎ ريشه‌‏‎ دهيم‌ ، ‏‎ قرار‏‎
ديانت‌‏‎ معيار‏‎ را‏‎ ظواهر‏‎ تنها‏‎
از‏‎ بيش‌‏‎ كتابش‌‏‎ در‏‎
تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎ بزرگان‌‏‎ از‏‎ يكي‌‏‎.‎بريده‌ايم‌‏‎ بيخ‌‏‎
مربوط‏‎
ادله‌‏‎ و‏‎ مي‌آورد‏‎ "نفس‌‏‎ تجرد‏‎" نظريه‌‏‎ رد‏‎ براي‌‏‎ دليل‌‏‎ هشت‌‏‎

را‏‎ نفس‌‏‎ كه‌‏‎ كسي‌‏‎ نمي‌فهمم‌‏‎ من‌‏‎ مي‌كند ، ‏‎ رد‏‎ را‏‎
نفس‌‏‎ تجرد‏‎ به‌‏‎
او‏‎ مي‌انديشد؟‏‎ چگونه‌‏‎ معاد‏‎ مسئله‌‏‎ مورد‏‎
در‏‎ مي‌داند‏‎ مادي‌‏‎
مادي‌‏‎ به‌‏‎ قول‌‏‎ بر‏‎ عجيبي‌‏‎
لوازم‌‏‎بداند‏‎ مادي‌‏‎ هم‌‏‎ را‏‎ آخرت‌‏‎ بايد‏‎
اين‌‏‎.‎مي‌شود‏‎
بحث‌ناشي‌‏‎ همان‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ مترتب‏‎ نفس‌‏‎ بودن‌‏‎
نفس‌‏‎
بودن‌‏‎ مادي‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ مجلسي‌‏‎ مرحوم‌‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ بحثي‌‏‎ همان‌‏‎

وجود‏‎ معنوي‌‏‎ اشتراك‌‏‎ بحث‌‏‎ يه‌‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎ ببينيد‏‎
مي‌آورد ، ‏‎
وجود‏‎ انسان‌‏‎ باشيم‌‏‎ قائل‌‏‎ ما‏‎ اگر‏‎ مي‌گويند‏‎
و‏‎ مي‌گيرند‏‎ ايراد‏‎
خدا‏‎ و‏‎ انسان‌‏‎ ميان‌‏‎ سنخيت‌‏‎ به‌‏‎
قائل‌‏‎ دارد‏‎ وجود‏‎ هم‌‏‎ خدا‏‎ و‏‎ دارد‏‎
.شده‌ايم‌‏‎
بين‌‏‎
قائلند‏‎ و‏‎ مي‌هراسند‏‎ خدا‏‎ و‏‎ انسان‌‏‎ سنخيت‌‏‎ از‏‎ تفكيك‌‏‎ اهل‌‏‎

سنخيتي‌‏‎ گونه‌‏‎ هيچ‌‏‎ اكرم‌‏‎ پيامبر‏‎ و‏‎ خداوند‏‎ حتي‌‏‎ و‏‎
انسان‌‏‎ و‏‎ خدا‏‎
چگونه‌‏‎ مسلمان‌‏‎ عنوان‌‏‎ به‌‏‎ ما‏‎ كه‌‏‎
حالي‌‏‎ در‏‎ ندارد‏‎ وجود‏‎
بنده‌‏‎ مخصوصا‏‎ و‏‎ بندگانش‌‏‎ و‏‎ خدا‏‎
بين‌‏‎ نپذيريم‌‏‎ مي‌توانيم‌‏‎
پس‌‏‎.‎نباشد‏‎ مناسبتي‌‏‎ و‏‎ سنخيت‌‏‎
هيچ‌‏‎ اسلام‌ ، ‏‎ پيامبر‏‎ محبوبش‌‏‎
تعبير‏‎ به‌‏‎ تازه‌‏‎.مي‌شود‏‎
چه‌‏‎ "يحبونه‌‏‎ و‏‎ يحبهم‌‏‎" آيه‌‏‎ تكليف‌‏‎
به‌‏‎ بعد‏‎ و‏‎
شده‌ايم‌‏‎ نائل‌‏‎ محبوبي‌‏‎ مقام‌‏‎ به‌‏‎ ابتدا‏‎ ما‏‎ عارفي‌‏‎

هيچ‌‏‎ محبوب‏‎ و‏‎ محب‏‎ بين‌‏‎ آيا‏‎.‎يافته‌ايم‌‏‎ دست‌‏‎ محبي‌‏‎
مقام‌‏‎
ندارد؟‏‎ وجود‏‎ ارتباطي‌‏‎
موجود‏‎ نه‌‏‎ خدا‏‎ مي‌گويند‏‎
كه‌‏‎ مي‌رسد‏‎ جايي‌‏‎ به‌‏‎ كار‏‎ بحث‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎
نمي‌توان‌‏‎
آن‌‏‎ مورد‏‎ در‏‎ حكمي‌‏‎ هيچ‌‏‎ اساسا‏‎ و‏‎ معدوم‌‏‎ نه‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎

نفي‌‏‎ نقيضين‌‏‎ ارتفاع‌‏‎ آيا‏‎ نيست‌؟‏‎ نقيضين‌‏‎ ارتفاع‌‏‎ اين‌‏‎
آيا‏‎.‎داد‏‎
اگر‏‎ گفتم‌‏‎ بحث‌‏‎ ابتداي‌‏‎ در‏‎ كه‌‏‎ است‌‏‎ دليل‌‏‎
همين‌‏‎ به‌‏‎ نيست‌؟‏‎ عقل‌‏‎
بسيار‏‎ بودند ، ‏‎ عقل‌‏‎ و‏‎ فلسفه‌‏‎
با‏‎ صريح‌‏‎ مخالفت‌‏‎ به‌‏‎ قائل‌‏‎
مخاطبان‌‏‎ همه‌‏‎ از‏‎ هم‌‏‎
باز‏‎.‎مي‌آمدند‏‎ نظر‏‎ به‌‏‎ اصيل‌تر‏‎
جهان‌‏‎ در‏‎ فلسفي‌‏‎ فكر‏‎
ماجراي‌‏‎" كتاب‏‎ سوم‌‏‎ جلد‏‎ به‌‏‎ كه‌‏‎ مي‌خواهم‌‏‎
را‏‎ بنده‌‏‎
سخنان‌‏‎ مستندات‌‏‎ و‏‎ مدارك‌‏‎ تا‏‎ كنند‏‎ مراجعه‌‏‎ "اسلام‌‏‎

.كنند‏‎ بررسي‌‏‎ نيز‏‎

Copyright 1996-2001 HAMSHAHRI, All rights reserved.
HTML
Production by Hamshahri Computer Center.